3 januari 2023

 

 

Vroeg op voor een lange rit naar de Waitomo grotten. Deze zijn beroemd omdat ze worden bevolkt door miljoenen vuurvliegjes. Bootjes voeren je via een ondergrondse rivier door het grottenstelsel deze magische wereld in. 

De grotten zijn eigendom van een Maoristam en ze wordt door hen commercieel volledig uitgenut. En waarom ook niet. Naast de boottocht, kan er worden geraft, geabseilt, getrouwd, gefeest en meer van deze levendige activiteiten. Het spreekt mij meer aan dan de treureilanden van casino's zoals deze door Indianen in de VS in hun reservaten worden geëxploiteerd. 

En ja, het is een wonderlijk verschijnsel, al die blauwe lichtjes boven je hoofd in het koele duister. Voorwaarde is natuurlijk wel dat iedereen meedoet en daar denkt Maeve, Petra's jongste dochter, anders over: ze begint steeds harder te protesteren en dat galmt lekker zo in die grot. Verder is zo ongeveer alles verboden, onder andere fotograferen. Daar proberen de verschillende deelnemers gedurende de tocht steeds weer onderuit te komen. Het is dus een sprookje met een heel dun laagje voordat we weer bij normaal menselijk gedrag uitkomen. Maar goed, de stilte (het lukt Petra Maeve stil te krijgen), het gekabbel van het water, het duister en de talloze blauwe lichtjes boven ons doen toch even hun werk. De betovering duurt niet echt lang en dan mogen we via het restaurant en de souveniershop, weer naar de auto's. Daar nemen we voorlopig afscheid van Petra en George: zij keren terug naar Te Aroha en wij rijden verder het land in.

Onze weg voert ons naar New Plymouth, een grotere plaats aan de kust, gelegen onder de hoog oprijzende mount Tamaraki, een oude vulkaan waarvan de top altijd bedekt is met sneeuw en ijs; of wolken (in ons geval: we kregen de top niet te zien). De rit is wederom bochtig, omhoog en omlaag en vol met adembenemende vergezichten. In New Plymouth bezoeken we 's avonds het stadspark, alwaar "the festival of light".

Alhoewel New Plymouth een duidelijke verwijzing is naar de Engelse kolonisatie, is het toch heel gebruikelijk dat vrijwel overal de Maori-naam wordt gebruikt: Te Ahora, Ockura, Rahotu, Paeora, Waihi en ga zo maar door. Dit wijst er al op dat de verhouding tussen de westerlingen en de oorspronkelijk Maoribevolking zich anders heeft ontwikkeld dan in de VS, Australië en zeker Zuid Afrika. We moeten dit ook weer niet teveel idealiseren: ook hier poogden de Engelsen aanvankelijk voor een appel en een ei (maar meer gebruikelijk: voor wat zout) land van de Maori's af te nemen, veranderden de regels van dit sinistere spel in 1840 toen Maoristamhoofden en vertegenwoordigers van de Engelse regering het zgn. verdrag van Waitanga tekenden. Dit bood in ieder geval een betere bescherming tegen de Westerse hebzucht en, alhoewel ook dit proces er één van vallen en opstaan was, men probeerde toch tot op de dag van vandaag te komen tot een volledige integratie van de verschillende bevolkingsgroepen. Op dit ogenblik leven er zo'n 500.000 Maori's in Nieuw Zeeland (op een bevolking van zo'n 5 miljoen). Het is onbekend wanneer de Maori's in Nieuw Zeeland zijn gekomen: ze zijn afkomstig van de Polynesische eilanden en tenminste een paar honderd jaar voor de westerlingen in NZ aangekomen. Voor die tijd was NZ onbewoond door mensen. 

Helaas zijn de verschillende Maoristammen onderling nog altijd sterk verdeeld, maar het proces van integratie kent hier zeker een veel meer positieve basis dan in andere werelddelen waar kolonisten en oorspronkelijke bewoners tot samenleven (zouden) moeten komen. De Maoritaal wordt levend gehouden en wordt binnenkort ok verplicht op de scholen: de huidige taal is overigens al doorspekt met Maori-begrippen. Overal in het landschap staan borden waarop uitleg wordt gegeven over een heilige plaats voor Maori'sop die plek. En die plaatsnamen ... Op dit ogenblik vindt in het NZ-parlement een discussie plaats om de naam van Nieuw Zeeland te wijzigen in Aotearoa: de Maorinaam voor het land, wat betekent: het land van de lange witte wolk.